Joseph Jagger: s’istrategia a sa roulette in Monte Carlo
Un’òmine de su tèssile de su Yorkshire, rodas chi favoriant unos cantos nùmeros, e un’istòria imprentada pro sa prima borta binti annos a pustis.

Joseph Hobson Jagger (1830–1892), un’impresàriu tèssile de sos inghìrios de Bradford, diat àere vintu prus o mancu £80.000 a Monte Carlo a fùrriu de su 1880 faghende registrare sas rodas e puntende a sos nùmeros chi essiant tropu a s’ispissu. No abarrat peruna noda de sa vìnchida in sos giornales o in sos registros de su casinò. S’istòria si basat subra de unu libru de su 1901, subra de sa traditzione de famìlia e subra de una crae de rappresentàntzia datada 1884.
Su chi mustrant sos documentos
Joseph Hobson Jagger est nàschidu su 2 de cabudanni de su 1830 in Shelf, intre Bradford e Halifax. S’est cojuadu cun Matilda Townend a binti annos e ant tentu bator fìgios. At traballadu in su cumèrtziu de sos pannos totu sa vida: comente magasinieri, comente sòtziu de una fàbrica chi collaiat su filu de s’ordidura, comente refinidore de pannos in Manchester. Su censimentu de su 1861 lu narat agente de cotone e de tessudos e su testamentu suo de su 1881 fabricante. Perunu documentu lu narat ingegneri. Cussa paràula, e “mecànicu”, benint dae sos libros subra de Monte Carlo.
In abrile de su 1860 s’impresa sua de Manchester est falida, e sa London Gazette l’at postu in sa lista de sos debidores insolventes de ascurtare in su Casteddu de Lancaster. Su fìgiu prus minore teniat duos annos. Sa biògrafa sua Anne Fletcher, tris-nebode sua e istòrica de su patrimòniu, at agatadu sos avisos e at agatadu sa famìlia chi fiat galu pagende dèpidos bìndighi annos a pustis. No at agatadu perunu falimentu in su 1880 o in su 1881, mancari medas giornales dae tando nde apant postu unu in cue.
S’istòria comente est istada imprentada pro sa prima borta
Su contu prus antigu est Monte Carlo Anecdotes and Systems of Play (1901) de Victor Bethell. Bethell lu narat “Jaggers”, un’òmine de su Yorkshire e mecànicu de mestieri, e non dat nen su nòmine nen s’annu. In su contu suo Jaggers at leadu a soddu ses impreados, los at sètzidos a mesas diferentes pro iscrìere onni nùmeru totu sa die, e a pustis de unu mese aiat agatadu unu puntu dèbile in onni roda. Issu e sos òmines suos ant vintu £120.000. Su casinò at cumintzadu a tramudare sas rodas dae una mesa a s’àtera onni note, e Jaggers las reconnoschiat dae sinnos minores, un’iscorriadura o una macchita in sa tinta. Nd’at pèrdidu £40.000 e si nch’est andadu cun prus o mancu £80.000, chi a sos 25 francos pro lira de cuss’època faghent duos milliones de francos. S’ùnica data de Bethell est chi totu custu fiat sutzèdidu “prus de binti annos a como”.
Bethell iscriiat duos deghènnios a pustis de su fatu e non nùmenat perunu testimòngiu. Fletcher at chircadu in sa prensa locale, natzionale e furistera e no at agatadu peruna noda de sa vìnchida, e cando su babbu at iscritu a su casinò l’ant naradu chi sos pabilos de cuss’època fiant istados distrùidos.
Comente est crèschida s’istòria
Onni iscritore de a pustis at agiuntu calicunu cosa, e sas agiuntas sunt su chi connoschet sa parte prus manna de sa gente.
Cando bi fiat
Fletcher pònet sa prima visita in su 1880 o 1881 basende·si subra de bator proas. Jagger mancat dae sa domo sua in su censimentu de abrile de su 1881, in ue sa mugere est iscrita comente cabu de famìlia. Un’atu de austu de su 1881 lu nùmenat in su 6 de Greaves Street, Bradford, una domo chi at comporadu cuss’annu, e in santugaine at fatu su testamentu de un’òmine cun benes. Sa de bator est s’ùnicu ogetu chi abarrat, una crae cummemorativa in una capsa de rappresentàntzia, mantesa in sa famìlia. S’iscritzione, dae sos “amigos e ammiradores” suos, faeddat de su sutzessu suo a sa roulette contra a su bancu de Monte Carlo “in unu perìodu de bator annos”, e est datada 1 de maju de su 1884.
Fletcher interpretat custu comente unas cantas istàdias intre su 1880 e su 1884 prus o mancu, no una chida sola. Cantu tempus at osservadu, e cantu tempus at giogadu, no est registradu in logu perunu.
Chie est andadu cun issu
Sos ses impreados de Bethell non tenent perunu apògiu, e Fletcher notat chi sa sala teniat isceti bator o chimbe mesas de roulette in cuss’època. Una traditzione de famìlia, iscrita dae un’amigu chi aiat bidu lìteras a pustis distrùidas, narat chi su fìgiu majore Alfred est andadu cun issu. Fletcher agiunghet unu nebode, Oates Jagger, macchinista de ferrovia, basende·si subra de sa richesa chi at tentu a pustis sena ispiegatzione; custa est una dedutzione sua. Un’àtera ala de sa famìlia at semper naradu chi fiat andadu cun su capu de sos operajos suo. Su dinare pro su biàgiu est istadu leadu in prèstidu dae parentes, e unu de issos, unu fradile, est nomenadu comente unu chi est istadu torradu a pagare.

Su chi at fatu su casinò
Inoghe puru Bethell est sa prima fonte. Narat chi su casinò at cumintzadu cambiende sas rodas dae una mesa a s’àtera onni note, e cando custu no at funtzionadu at mandadu un’òmine a s’impresa de Parigi chi las fabricaiat. S’impresa at costruidu una serie noa de rodas cun separadores mòbiles, gasi chi una casellaatretzaduraCasellaUnu de sos 37 iscompartimentos numerados de su rotore. Narada puru slot, cup.Leghe totu → chi una die fiat in fatu de su zerurodaZeruSa casella birde ùnica chi peruna puntada a dinare paris, a dozina o a colunna cobèrrit; sa fonte de su vantàgiu de su bancu. Naradu puru zeru singulu, 0.Leghe totu → sa die a pustis podiat èssere in àteru logu. Polovtsoff, chi presidiat s’International Sporting Club de Monte Carlo in sos annos 1930, narat sa matessi cosa: rodas noas cun petzos cambiàbiles, mesturados onni die. Sas rodas betzas sunt istadas cambiadas, no acontzadas.
Unu controllu a manzanu de onni roda cun unu livellu a bula est bene documentadu. Adolphe Smith l’at bidu a fùrriu de su 1912, e Polovtsoff lu descriet in su 1937. Nissunu de issos narat chi siat cumintzadu cun Jagger, e perunu documentu de su casinò ligat custas medidas a issu.

Cantu depet èssere mannu un’isbilantzamentu
S’istrategia de roulette de Joseph Jagger, comente la contat s’istòria, fiat de puntare a sos nùmeros chi una roda favorit, e cussu rendet isceti a subra de unu lìmite. Unu plenupuntadaPlenuUnu nùmeru ebbia, pagat 35:1.Leghe totu → pagat 35 a 1, duncas unu nùmeru depet vìnchere prus a s’ispissu de una borta subra 36 giros in antis chi una puntada subra de issu balangiet calicunu cosa. In una roda giusta a zeru singulu vinchet una borta subra 37.
Ponimus chi sos impreados apant registradu una roda pro unu mese a 500 giros a sa die: 15.000 giros. Unu nùmeru giustu diat essire prus o mancu 405 bortas, 20 in prus o in mancu. Unu nùmeru essidu 465 bortas diat èssere tres de cussos “in prus o in mancu” in antis, cosa chi sa fortuna sola non produit casi mai. Unu nùmeru gasi vinchet prus o mancu una borta subra 32 giros, e una puntada subra de issu rendet s’11,6%: 36 fichesdinareFicheUnu dischiteddu chi rapresentat un’importu fissu, postu subra de su tapetu pro fàghere una puntada. Narada puru check.Leghe totu → torradas pro onni 32,3 puntadas. Unu mese de contare cun passèntzia bastat pro agatare unu difetu de cussa mannària, e no bastat pro nde agatare unu meda prus minore. Sos 500 giros a sa die sunt un’ipòtesi pro su càlculu; nemos at registradu cantu andaiant lestras cussas mesas.
A pustis
Jagger no at comporadu unu palatu. In su 1881 at comporadu su 6 de Greaves Street in Little Horton, Bradford, e in sos deghe annos imbenientes, prus o mancu, segundu su contu de Fletcher, a su mancu trintaduas domos a fila in sos inghìrios, dadas in afitu o abitadas dae parentes. Issa creet chi apat dadu prus o mancu unu tertzu de su dinare a sos duos òmines chi fiant andados cun issu. Non b’at perunu sinnu chi apat mai fatu pùblica sa vìnchida. Est mortu in su 25 de Greaves Street su 25 de abrile de su 1892, a 61 annos; su tzertificadu de morte narat diabete. Est interradu in sa Bethel Chapel de Shelf, a curtzu de in ue fiat nàschidu. Su valore netu de s’eredade sua fiat de £1.710.
Sa cantzone
“The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo” est istada cantada pro sa prima borta in su 1892, s’annu chi est mortu Jagger, e sa famìlia sua at creidu pro meda tempus chi faeddaiat de issu. No fiat gasi. Fred Gilbert l’at iscrita a pustis de sa serie de Charles Wells de su 1891, chi at prenu sos giornales (bide S’òmine chi at isbancadu). Charles Kingston at naradu sa matessi cosa in su 1925: s’onore est andadu a s’imbroglione chi est bènnidu a pustis de s’òmine de su Yorkshire.
Preguntas
Probabilmente at vintu una suma manna: sa crae de famìlia de su 1884, sas cumpras de domos improvisas e su contu de Bethell giughent totus a cue. Sas sumas, sos ses impreados e sos noe nùmeros non si podent cunfirmare.
Fletcher narat isceti chi unos cantos genealogistas ant ipotizadu unu ligàmene a tesu. No est istada publicada peruna genealogia.
S’eredade sua fiat de £1.710 netos. In cussu tempus, segundu su contu de Fletcher, su dinare fiat andadu in domos e in regalos a sa famìlia.
Unu pagu de ispassiu

Sa vìnchida at lassadu una crae e una fila de domos. Sos detàllios sunt bènnidos a pustis.
Fontes
- Fletcher, A. From the Mill to Monte Carlo.
- Fletcher, A. “The true story of the man who broke the Monte Carlo bank: Joseph Hobson Jagger.”
- Bethell, V. Monte Carlo Anecdotes and Systems of Play.
- Kingston, C. The Romance of Monte Carlo.
- Polovtsoff, P. Monte Carlo Casino.
- Smith, A. Monaco and Monte Carlo.
- Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo.