Roulette e didàtica de sa matemàtica
Una roda de roulette faghet fàtzile a s’immaginare sa probabilidade. Inoghe as a bìdere comente la impreare in una letzione sena incoragiare su giogu de atzardu.
Trintasete resurtados cun sa matessi probabilidade, pagamentos fissos, indipendèntzia, un’isetu negativu connotu e una longa istòria umana de errores. Sa roulette ispiegat s’isetu, sa variàntziamatemàticaVariàntziaUna mesura de cantu sos resurtados s’ispartzinant a fùrriu de su valore isetadu. Arta pro su plenu, bassa pro sas puntadas a dinare paris.Leghe totu →, sa lege de sos nùmeros mannosmatemàticaLege de sos nùmeros mannosSa mèdia de resurtados indipendentes cunvergit a su valore isetadu cando su nùmeru de sas proas creschet.Leghe totu →, sa fallàtzia de su giogadore, sas proas de ipòtesi e su problema de sos cumpleannos mègius de sas monedas o de sos dados.
Pro ite sa roulette
Una moneda tenet duos resurtados e unu dadu ses; sunt pagos meda pro mustrare cun efetu su problema de sos cumpleannosmatemàticaProblema de sos cumpleannosCantas persones bi cherent in antis chi duas, probabilmente, tèngiant su matessi cumpleannu, o cantos giros in antis chi unu nùmeru, probabilmente, torret a essire. In una roda de 37 casellas bastant 8 giros pro una probabilidade prus arta de sa metade.Leghe totu → o unu test de su chi cuadradulaboratòriuTest de su chi cuadraduTest istatìsticu chi cunfrontat sas essidas osservadas pro onni casella cun sas isetadas n/37. S’impreat pro giudicare si una roda est isbilantzada.Leghe totu →. Unu matzu de cartas tenet memòria. Sa roulette tenet 37 resurtados cun sa matessi probabilidade, pagamentosdinarePagamentuSu chi torrat una puntada chi vinchet, espressu comente “X a 1” in prus de sa posta chi si torrat.Leghe totu → fissos chi faghent de s’isetu unu càlculu de una riga, indipendèntzia pro sa fatura fìsica sua, e unu vantàgiu bastante minore pro s’istichire in una sessione e bastante mannu pro dominare un’annu. E tenet fintzas duos sèculos de fallàtzias documentadas de analizare.
Una sequèntzia de letziones
Insinnare sena insinnare su giogu de atzardu
Imprea dinare virtuale e su Giogu demo, chi non tenet postas reales. Cumintza dae su valore isetadumatemàticaValore isetaduSu resurtadu mèdiu pro puntada a longu andare. −1/37 de sa posta pro onni puntada europea istandard.Leghe totu → e torra a issu semper: onni esertzìtziu acabat cun “e su valore isetadu est −1/37 de sa posta”. Imprea sos sistemas comente contraesempros e no comente mètodos: s’esertzìtziu est a agatare su difetu, e su simuladore lu faghet bìdere in pagos segundos. Inclui s’istòria de sa gente chi at pèrdidu. Sa letzione est chi s’aritmètica vinchet, chi est su contràriu de una publitzidade.
Esertzìtzios chi funtzionant
Faghe pronosticare a sos istudiantes cantos giros bi cherent pro una ripetitzione, e a pustis faghe girare deghe bortas su Giogu demo (problema de sos cumpleannos). Faghe iscrìere unu “sistema” in s’editore de istrategias e faghe girare 10.000 sessiones (linearidade de s’isetu). Faghe calculare sa probabilidadematemàticaProbabilidadeSa possibilidade de unu resurtadu, dae 0 a 1 o dae 0% a 100%. Unu nùmeru: 1/37 = 2,70%.Leghe totu → de sa serie de su 1913 e a pustis cussa chi sa serie capitet in calicunu logu in chimbanta annos de Monte Carlo (sa diferèntzia intre un’eventu ispetzìficu e un’eventu cale si siat). Faghe agatare sa casellaatretzaduraCasellaUnu de sos 37 iscompartimentos numerados de su rotore. Narada puru slot, cup.Leghe totu → “isbilantzada” in un’istòria de giros giustos e a pustis faghe ammesturare sos datos (cunfrontos mùltiplos).
Lèghere sas sèries de giros publicadasSignificatividade istatìstica
Pro ite abarrat in conca
Sos istudiantes s’ammentant de sos 26 nieddospuntadaNiedduPuntada a dinare paris subra de sos 18 nùmeros nieddos. In frantzesu: noir.Leghe totu →, de sa roda de Jagger e de su momentu in ue su simuladore at mustradu su sistema issoro chi perdiat. Sa probabilidade astrata s’ismentigat in antis de s’esàmene; una roda no. Su lìmite èticu est craru: insinnare s’aritmètica chi faghet de su giogu una puntada mala, impreende su giogu, e sos istudiantes chi ant a giogare a pustis ant a connòschere a su mancu su prètziu.
Preguntas
Cun dinare virtuale e nende craru chi sa letzione est su vantàgiu de su bancumatemàticaVantàgiu de su bancuSa parte de onni posta chi su casinò si tenet in mèdia: su 2,70% in sa roulette europea.Leghe totu →, eja: medas programmas impreant giai dados e lotterias; sa roulette est una versione prus rica de sa matessi cosa.
Vantàgiu de su bancu, a pustis su Giogu demo, a pustis su Simuladore de istrategias.
Non tenet dinare reale, non tenet contos e non tenet ligàmenes a operadores.
Unu pagu de ispassiu
Trintasete resurtados, unu vantàgiu, duos sèculos de errores dae ue imparare.
Fontes
- Feller, W. An Introduction to Probability Theory and Its Applications, Vol. 1.
- Ethier, S. N. The Doctrine of Chances: Probabilistic Aspects of Gambling.